تاکسی‌ها به عنوان ستون فقرات حمل و نقل شهری، نقش مهمی در جابه‌جایی شهروندان دارند. استفاده مداوم و طولانی از این خودروها باعث فرسودگی سریع‌تر آن‌ها نسبت به خودروهای شخصی می‌شود. تاکسی‌های قدیمی نه تنها کیفیت سفر را کاهش می‌دهند، بلکه سهم قابل توجهی در افزایش آلودگی هوا دارند. از این رو، نوسازی ناوگان تاکسی‌ها یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر برای شهرداری‌ها و سازمان‌های حمل و نقل شهری است.
ثبت‌نام در طرح تعویض تاکسی فرسوده
طرح‌های تعویض تاکسی فرسوده که توسط خودروسازهای مختلف ارائه شده را در ادامه معرفی می کنیم.
ایران‌خودرو
ایران‌خودرو یکی از خودروسازانی است که به صورت دوره‌ای طرح تعویض تاکسی فرسوده را اجرا می‌کند. مراحل ثبت‌نام در این طرح به صورت دو مرحله‌ای انجام می‌شود:
مرحله اول: ثبت درخواست و اولویت‌بندی متقاضیان در سامانه ikcosales.ir
مرحله دوم: اعلام فراخوان برای انعقاد قرارداد با متقاضیان واجد شرایط
سپس متقاضیان باید طرح تعویض خودروهای فرسوده را انتخاب، اطلاعات و مدارک لازم را تکمیل کرده و پیش‌پرداخت را واریز کنند.
سایپا
شرکت سایپا نیز طرح مشابهی را اجرا می‌کند. برای ثبت‌نام در سایت iranecar.com
مراحل زیر لازم است:
انتخاب طرح تعویض خودروهای فرسوده
تکمیل اطلاعات و ارائه مدارک
پرداخت پیش‌پرداخت
سن فرسودگی تاکسی‌ها
بر اساس آیین‌نامه نوسازی خودروهای فرسوده در سال ۱۴۰۴، تاکسی‌ها پس از ۱۲ سال عمر، فرسوده محسوب می‌شوند. علاوه بر این، تاکسی‌هایی که در دو دوره متوالی موفق به دریافت گواهی معاینه فنی نشوند نیز در زمره خودروهای فرسوده قرار می‌گیرند و امکان شرکت در طرح تعویض را خواهند داشت.
قیمت و گواهی اسقاط تاکسی فرسوده
قیمت اسقاط تاکسی فرسوده ترکیبی از مبلغ گواهی اسقاط و ارزش لاشه خودرو است. این مبالغ هر ساله توسط سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان تعیین و اعلام می‌شود. مالکین تاکسی می‌توانند با مراجعه به مراکز معتبر، از ارزش گواهی اسقاط و مراحل دریافت آن اطلاع پیدا کنند. گواهی اسقاط، نقش کلیدی در دریافت تسهیلات و وام‌های طرح تعویض دارد.
وام و تسهیلات برای نوسازی تاکسی‌ها
برای تسهیل جایگزینی تاکسی‌های فرسوده با خودروهای نو و برقی، وام‌هایی با شرایط ویژه ارائه می‌شود:
شرایط دریافت وام
دارا بودن پروانه معتبر تاکسیرانی
مالکیت تاکسی فرسوده
ارائه تعهدنامه نصب GPS بر روی خودرو جدید
فعالیت در خطوط تعیین شده توسط سازمان تاکسیرانی و پیمایش حداقل ۲۰۰ کیلومتر در روز
تعهد به عدم واگذاری خودروی نو به غیر به مدت ۵ سال
بررسی میزان وام تاکسی های اسقاطی
میزان تسهیلات بستگی به نوع و ارزش خودروی جایگزین دارد. در طرح جایگزینی با تاکسی برقی، قیمت خودرو حدود ۹۳۶ میلیون تومان تعیین شده که بخشی از آن به صورت وام و بخشی از آن توسط آورده نقدی متقاضی تأمین می‌شود. طول مدت بازپرداخت وام تا ۶۰ ماه با سود صفر درصد است. علاوه بر این، متقاضیان می‌توانند از وام تعمیرات برای تاکسی‌هایی که هنوز به سن فرسودگی نرسیده‌اند نیز بهره‌مند شوند.
حمایت شهرداری در مسیر برقی‌سازی ناوگان
شهرداری تهران با هدف تشویق رانندگان به استفاده از تاکسی‌های برقی، اقدام به اعطای وام کم‌بهره ۴۰۰ میلیون تومانی به تاکسیرانان پیشرو کرده است. تاکسی‌های برقی جایگزین مدل ۲۰۲۴ هستند و رانندگان فعال در خطوط پُر رفت‌وآمد در اولویت قرار دارند. مرحله ثبت‌نام تاکسی‌های برقی به صورت متمرکز در سازمان تاکسیرانی انجام می‌شود و متقاضیان می‌توانند از طریق سایت taxi.tehran.ir یا دفاتر خدمات تاکسیرانی برای ثبت‌نام اقدام کنند.
در صورت افزایش تعداد متقاضیان نسبت به تعداد خودروهای تخصیص یافته، انتخاب نهایی از طریق قرعه‌کشی انجام خواهد شد. همچنین تمام خودروهای تحویلی شامل بیمه شخص ثالث بوده و برای مدت مشخص نیاز به تمدید ندارند.
نکات مهم در طرح تعویض تاکسی فرسوده
- هر کد ملی فقط یک بار امکان ثبت‌نام دارد
- امکان انتقال امتیاز قرعه‌کشی به فرد دیگر وجود ندارد
- پس از پرداخت هزینه ثبت‌نام، نمی‌توان در دیگر طرح‌ها شرکت کرد
- احراز هویت و اطلاعات بانکی ثبت‌نام‌کننده باید صحیح و به نام خود او باشد
- ثبت‌نام صرفاً برای افراد حقیقی امکان‌پذیر است و شرکت‌ها نمی‌توانند در این طرح شرکت کنند
- تحویل خودرو مستلزم ارائه مدارک مربوط به محل سکونت است
با توجه به این اقدامات، طرح تعویض تاکسی فرسوده در سال ۱۴۰۴ فرصتی مناسب برای نوسازی ناوگان، کاهش آلودگی هوا و افزایش کیفیت خدمات حمل و نقل شهری فراهم آورده است. رانندگان تاکسی با اطلاع از شرایط ثبت‌نام و وام‌ها می‌توانند با کمترین دغدغه خودروی فرسوده خود را با خودروهای نو یا برقی جایگزین کنند.