در حالی که گزارشهای غیررسمی از درخواست افزایش ۲۵ درصدی قیمت محصولات یکی از خودروسازان حکایت دارد، آمار تولید خودروهای سواری سه خودروساز بزرگ کشور در نیمه نخست سال از افتی قابلتوجه، تا ۶۰ درصد، خبر میدهد؛ وضعیتی که بار دیگر تأثیر افزایش قیمت کارخانهای بر میزان تولید خودرو را زیر سؤال برده است.
خودروسازان در شرایطی خواستار اصلاح دوباره قیمتها هستند که محدودیت تأمین قطعات، افزایش هزینههای تولید و کمبود نقدینگی، توان تولید آنها را کاهش داده است. درخواست اخیر افزایش ۲۵ درصدی قیمت نیز هنوز به تأیید رسمی نرسیده و به معنای تصویب یا اجرای قطعی آن نیست.
سقوط تولید خودرو؛ پارسخودرو در صدر افت تیراژ
بر اساس آمار نقلشده از گزارشهای سامانه کدال، تولید خودروهای سواری سه خودروساز بزرگ کشور در ششماهه نخست سال جاری کاهش یافته است.
| خودروساز | میزان کاهش تولید |
|---|---|
| ایرانخودرو | ۲۳ درصد |
| سایپا | ۴۳ درصد |
| پارسخودرو | ۶۰ درصد |
این آمار این پرسش را مطرح میکند که چرا افزایشهای قبلی قیمت نتوانسته به رشد عرضه خودرو منجر شود؟
چرا افزایش قیمت به رشد تولید منجر نمیشود؟
حسن کریمی سنجری، کارشناس صنعت خودرو، معتقد است افزایش قیمتها در شرایط فعلی بیشتر برای جبران تورم نهادههای تولید و هزینههای سربار به کار میرود و لزوماً منابع تازهای برای توسعه تولید ایجاد نمیکند.
به گفته او، اختلال در تأمین قطعات و مجموعههای وارداتی همچنان خطوط تولید را تحت فشار قرار داده است. از سوی دیگر، هزینه تأمین مالی و نیاز مداوم به سرمایه در گردش، بخش دیگری از درآمد خودروسازان را جذب میکند و امکان افزایش تیراژ را محدود میسازد.
انحصار و ضعف بهرهوری؛ ریشه دیگر مشکلات خودروسازان
مصطفی پوردهقان، عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس، بخشی از مشکلات صنعت خودرو را ناشی از ساختار انحصاری بازار و حمایتهای طولانیمدت از خودروسازان میداند. از نگاه او، ثبت هزینهها در صورتهای مالی بهتنهایی به معنای رقابتی بودن هزینه تولید نیست و باید مشخص شود تولید همان خودرو در شرایط رقابتی با چه هزینهای امکانپذیر خواهد بود.
سهراب دلانگیزان، اقتصاددان، نیز محدودیت عوامل تولید و آسیب به زنجیره تأمین، بهویژه در بخش فولاد، را از دلایل کاهش تیراژ میداند. به اعتقاد او، افت عرضه هم پاسخگویی به تقاضای بازار را دشوارتر میکند و هم فشار بیشتری بر قیمتها وارد میآورد.
در مجموع، افزایش قیمت خودرو بدون رفع موانع تأمین قطعه، کمبود نقدینگی و ضعف بهرهوری، تضمینی برای افزایش تولید نیست. در چنین شرایطی، احتمال تداوم محدودیت عرضه در کنار قیمتهای بالاتر، نگرانی خریداران خودرو را افزایش میدهد.

اولین نفری باشید که دیدگاه میگذارد