تفاوت روغن موتور 10W-40 و 20W-50
انتخاب روغن موتور مناسب فقط به خرید یک محصول باکیفیت محدود نمی شود؛ گرانروی روغن نیز نقش مهمی در نحوه روانکاری، عملکرد موتور و میزان سایش قطعات دارد. به همین دلیل، تفاوت روغن موتور 10W-40 و 20W-50 موضوعی است که هنگام تعویض روغن باید جدی گرفته شود.
هر دو گرید در خودروهای مختلف استفاده می شوند، اما عملکرد آنها در زمان استارت سرد و دمای کاری موتور یکسان نیست. روغن 10W-40 در دمای پایین روان تر است و معمولا برای موتورهایی که به روغن با گرانروی پایین تر نیاز دارند گزینه مناسب تری محسوب می شود. در مقابل، 20W-50 روغن غلیظ تری است که در دمای کاری موتور لایه روغنی ضخیم تری ایجاد می کند.
اما آیا روغن 20W-50 برای موتورهای قدیمی همیشه انتخاب بهتری است؟ آیا می توان روغن 10W-40 را جایگزین آن کرد؟ در ادامه، این دو روغن را از نظر گرانروی، عملکرد در دمای سرد و گرم، مصرف سوخت و نوع موتور بررسی می کنیم.
گرانروی روغن موتور 10W-40 و 20W-50 یعنی چه؟
اعداد روی روغن موتور بر اساس استاندارد SAE مشخص می شوند و میزان گرانروی روغن را در شرایط دمایی مختلف نشان می دهند.
در گریدهای چند درجه ای مانند 10W-40 و 20W-50، عدد قبل از حرف W رفتار روغن در دماهای پایین را مشخص می کند. هرچه این عدد کمتر باشد، روغن در شرایط سرد روان تر است. عدد دوم نیز گرانروی روغن در دمای کاری موتور را نشان می دهد.
بنابراین:
- 10W-40 در دمای پایین روان تر از 20W-50 است.
- 20W-50 در دمای کاری موتور گرانروی بیشتری از 10W-40 دارد.
- تفاوت 10 و 20 بیشتر به عملکرد روغن هنگام استارت سرد مربوط است.
- تفاوت 40 و 50 به گرانروی روغن در دمای کاری موتور مربوط می شود.
نکته مهم این است که گرانروی بالاتر لزوما به معنی روغن بهتر نیست. روغن مناسب، روغنی است که سازنده موتور برای همان پیشرانه و شرایط کاری توصیه کرده باشد.
مطلب پیشنهادی: بهترین شمع برای موتور TU5 کدام است؟
روغن موتور 10W-40 چه ویژگی هایی دارد؟
روغن موتور 10W-40 به دلیل گرانروی پایین تر در دمای سرد، هنگام روشن شدن خودرو سریع تر در مدار روغنکاری حرکت می کند. این موضوع به ویژه در زمان استارت اولیه اهمیت دارد؛ زیرا بخش قابل توجهی از سایش موتور در لحظات ابتدایی روشن شدن و پیش از رسیدن روغن به تمام قطعات اتفاق می افتد.
این گرید در بسیاری از خودروهای سواری، به ویژه موتورهایی که برای روغن های با گرانروی متوسط طراحی شده اند، مورد استفاده قرار می گیرد.
مهم ترین مزایای 10W-40
- روانکاری سریع تر در زمان استارت سرد
- کاهش مقاومت داخلی موتور در مقایسه با روغن های غلیظ تر
- کمک به کاهش اصطکاک و مصرف سوخت
- مناسب برای طیف قابل توجهی از موتورهای بنزینی و دیزلی
- عملکرد مناسب در شرایط آب و هوایی معتدل و سردتر، در صورت تایید سازنده
البته نباید صرفا به گرید 10W-40 توجه کرد. کیفیت روغن، نوع روغن پایه و استانداردهایی مانند API یا ACEA نیز در انتخاب روغن مناسب اهمیت دارند.
روغن موتور 20W-50 چه ویژگی هایی دارد؟
روغن 20W-50 گرانروی بالاتری نسبت به 10W-40 دارد. این روغن هنگام استارت سرد غلیظ تر است، اما پس از رسیدن موتور به دمای کاری، گرانروی بالاتری را حفظ می کند.
به همین دلیل، در برخی موتورهای قدیمی که سازنده استفاده از روغن های غلیظ تر را مجاز دانسته است، 20W-50 می تواند انتخاب مناسبی باشد.
یکی از دلایلی که این روغن در بازار ایران طرفداران زیادی دارد، استفاده گسترده از آن در برخی خودروهای قدیمی و موتورهای با طراحی قدیمی تر است.
مطلب پیشنهادی: گرفتگی کاتالیزور چه بلایی سر خودرو میآورد؟
مهم ترین مزایای 20W-50
- حفظ گرانروی بالاتر در دمای کاری موتور
- ایجاد لایه روغنی ضخیم تر در شرایط کاری مشخص
- امکان کاهش علائم روغن سوزی در برخی موتورهای فرسوده
- مناسب برای بعضی پیشرانه های قدیمی، در صورت توصیه سازنده
- معمولا گزینه ای اقتصادی تر نسبت به برخی روغن های گرانروی پایین و تمام سنتتیک
با این حال، استفاده از 20W-50 صرفا به دلیل کارکرد بالای خودرو توصیه نمی شود. اگر موتور برای روغن 5W-30 یا 10W-40 طراحی شده باشد، افزایش گرانروی می تواند گردش روغن و راندمان موتور را تحت تاثیر قرار دهد.
تفاوت روغن 10W-40 و 20W-50 در استارت سرد
یکی از مهم ترین تفاوت های این دو روغن در دمای پایین مشخص می شود.
روغن 10W-40 نسبت به 20W-50 در هوای سرد روان تر است. در نتیجه، پمپ روغن می تواند آن را راحت تر در مدار به گردش درآورد و روغن سریع تر به قسمت های مختلف موتور برسد.
در مقابل، 20W-50 در دمای پایین غلیظ تر است و برای به گردش درآمدن به انرژی بیشتری نیاز دارد. به همین دلیل، اگر خودروساز استفاده از 10W-40 را توصیه کرده باشد، استفاده از 20W-50 در مناطق سردسیر می تواند انتخاب نامناسبی باشد.
نتیجه: از نظر عملکرد در استارت سرد، 10W-40 برتری دارد.
تفاوت عملکرد در دمای کاری موتور
در دمای کاری موتور، عدد دوم اهمیت بیشتری پیدا می کند. روغن 20W-50 در این شرایط گرانروی بالاتری نسبت به 10W-40 دارد و در صورت مناسب بودن برای موتور، می تواند لایه روغنی ضخیم تری ایجاد کند.
این ویژگی در بعضی پیشرانه های قدیمی که لقی قطعات آنها افزایش یافته است می تواند مفید باشد. با این حال، نباید تصور کرد هر موتور پرکارکردی به روغن 20W-50 نیاز دارد.
افزایش گرانروی ممکن است باعث افزایش مقاومت داخلی موتور و بار بیشتر روی سیستم روغنکاری شود. بنابراین، استفاده از روغن غلیظ تر باید بر اساس مشخصات موتور و توصیه سازنده انجام شود، نه صرفا دمای محیط.
نتیجه: 20W-50 در دمای کاری گرانروی بیشتری دارد، اما این موضوع به خودی خود به معنی محافظت بهتر برای تمام موتورها نیست.
کدام روغن مصرف سوخت کمتری دارد؟
به طور معمول، روغن های با گرانروی پایین تر مقاومت کمتری در برابر حرکت قطعات ایجاد می کنند. بنابراین، در موتوری که برای 10W-40 طراحی شده است، این روغن می تواند نسبت به 20W-50 اصطکاک داخلی و تلفات کمتری ایجاد کند.
البته اختلاف مصرف سوخت تنها به نوع روغن وابسته نیست و عواملی مانند وضعیت موتور، فشار باد لاستیک ها، سبک رانندگی، کیفیت سوخت و شرایط ترافیکی نیز تاثیر زیادی دارند.
به همین دلیل، نباید انتظار داشت تغییر روغن از 20W-50 به 10W-40 به تنهایی کاهش چشمگیری در مصرف سوخت ایجاد کند؛ مگر اینکه گرید قبلی برای موتور نامناسب بوده باشد.
10W-40 برای چه خودروهایی مناسب است؟
10W-40 را نمی توان بدون توجه به مدل خودرو برای همه پیشرانه ها توصیه کرد. با این حال، این گرید در بسیاری از موتورهایی که سازنده استفاده از روغن های با گرانروی متوسط را مجاز دانسته، کاربرد دارد.
این روغن معمولا می تواند گزینه مناسبی برای موارد زیر باشد:
- خودروهایی که در دفترچه آنها 10W-40 توصیه شده است
- موتورهای بنزینی و دیزلی سازگار با این گرید
- خودروهایی که در مناطق با آب و هوای معتدل یا سرد استفاده می شوند
- موتورهایی که شرایط فنی سالم و استاندارد دارند
برای انتخاب نهایی باید علاوه بر گرانروی، استاندارد API، ACEA و تاییدیه های مورد نیاز سازنده خودرو نیز بررسی شود.
20W-50 برای چه خودروهایی مناسب است؟
20W-50 بیشتر در موتورهایی کاربرد دارد که سازنده استفاده از این گرید را مجاز یا توصیه کرده است. این روغن در برخی خودروهای قدیمی و پیشرانه هایی با طراحی قدیمی تر مورد استفاده قرار می گیرد.
همچنین در موتورهای فرسوده، افزایش گرانروی ممکن است در بعضی موارد به کاهش علائم روغن سوزی یا افت فشار روغن کمک کند؛ اما این موضوع یک راه حل تعمیراتی محسوب نمی شود.
اگر موتور به دلیل فرسودگی رینگ پیستون، یاتاقان ها، کاسه نمدها یا سایر قطعات روغن کم می کند، انتخاب روغن غلیظ تر فقط می تواند علائم مشکل را تا حدی کاهش دهد و جایگزین تعمیر موتور نیست.
مقایسه 10W-40 و 20W-50
| ویژگی | روغن 10W-40 | روغن 20W-50 |
|---|---|---|
| گرانروی در دمای پایین | کمتر | بیشتر |
| عملکرد در استارت سرد | بهتر | ضعیف تر |
| گرانروی در دمای کاری | 40 | 50 |
| روانکاری اولیه | سریع تر | کندتر |
| مقاومت داخلی موتور | معمولا کمتر | معمولا بیشتر |
| احتمال کمک به کاهش روغن سوزی در موتور فرسوده | کمتر | بیشتر |
| مناسب برای موتورهای مدرن | در صورت توصیه سازنده | معمولا محدودتر |
| کاربرد در برخی موتورهای قدیمی | مناسب | مناسب تر، در صورت تایید سازنده |
آیا می توان 10W-40 را جایگزین 20W-50 کرد؟
این سوال پاسخ یکسانی برای همه خودروها ندارد.
اگر دفترچه خودرو استفاده از هر دو گرید را مجاز دانسته باشد، می توان بر اساس دمای محیط و شرایط کارکرد یکی از آنها را انتخاب کرد. اما اگر سازنده فقط یک گرید مشخص را توصیه کرده باشد، تغییر آن بدون بررسی مشخصات فنی موتور کار درستی نیست.
به عنوان مثال، در موتوری که برای 20W-50 طراحی شده است، استفاده از 10W-40 ممکن است در موتور فرسوده باعث افزایش مصرف روغن یا افت فشار روغن شود. از طرف دیگر، ریختن 20W-50 در موتوری که برای روغن رقیق تر طراحی شده است می تواند گردش روغن در زمان استارت و راندمان موتور را تحت تاثیر قرار دهد.
بنابراین، گرید روغن را نباید صرفا بر اساس فصل یا میزان کارکرد خودرو تغییر داد.
برای خودروهای پرکارکرد 10W-40 بهتر است یا 20W-50؟
کارکرد بالا به تنهایی دلیل کافی برای انتخاب 20W-50 نیست.
ممکن است یک موتور با کارکرد 200 هزار کیلومتر همچنان وضعیت مناسبی داشته باشد و سازنده نیز استفاده از 10W-40 را توصیه کند. در چنین شرایطی تغییر خودسرانه به 20W-50 منطقی نیست.
از طرف دیگر، اگر موتور فرسوده شده و علائمی مانند روغن سوزی یا افت فشار روغن دارد، ممکن است مکانیک با توجه به وضعیت موتور و مشخصات سازنده، روغن با گرانروی بالاتر را پیشنهاد کند.
در واقع، وضعیت فنی موتور مهم تر از عدد کیلومترشمار است.
در هوای گرم 20W-50 بهتر است؟
لزومی ندارد.
یکی از باورهای رایج این است که هرچه هوا گرم تر باشد باید روغن غلیظ تری استفاده کرد. در حالی که انتخاب گرانروی باید مطابق محدوده ای باشد که سازنده خودرو مشخص کرده است.
روغن 10W-40 نیز می تواند در دمای بالای محیط عملکرد مناسبی داشته باشد، مشروط بر اینکه برای موتور و شرایط کاری آن تایید شده باشد. عدد 40 به معنی نامناسب بودن روغن برای تابستان نیست.
بنابراین، گرم بودن هوا به تنهایی مجوز استفاده از 20W-50 نیست.
در نهایت 10W-40 بهتر است یا 20W-50؟
هیچ کدام را نمی توان به صورت مطلق «بهتر» دانست. انتخاب صحیح به نوع موتور، طراحی پیشرانه، میزان فرسودگی، شرایط آب و هوایی و مهم تر از همه توصیه سازنده خودرو بستگی دارد.
اگر موتور برای 10W-40 طراحی شده باشد، این روغن به دلیل عملکرد بهتر در استارت سرد و گرانروی پایین تر می تواند انتخاب مناسبی باشد. در مقابل، اگر خودرو یا موتور مورد نظر برای 20W-50 طراحی شده باشد، استفاده از روغن غلیظ تر می تواند عملکرد مورد انتظار پیشرانه را فراهم کند.
بنابراین، هنگام خرید روغن موتور بهتر است این ترتیب را رعایت کنید:
- گریدهای مجاز در دفترچه خودرو را بررسی کنید.
- استاندارد API یا ACEA مورد نیاز موتور را در نظر بگیرید.
- شرایط آب و هوایی و نحوه استفاده از خودرو را بررسی کنید.
- وضعیت فنی و میزان فرسودگی موتور را در نظر بگیرید.
- سپس از میان روغن های دارای مشخصات مناسب، محصول باکیفیت تر را انتخاب کنید.
جمع بندی
تفاوت اصلی روغن موتور 10W-40 و 20W-50 در رفتار آنها در دماهای مختلف است. 10W-40 در دمای پایین روان تر است و معمولا سریع تر به قطعات موتور می رسد، در حالی که 20W-50 در دمای کاری گرانروی بیشتری دارد و در برخی موتورهای قدیمی یا فرسوده می تواند انتخاب مناسبی باشد.
با این حال، غلیظ تر بودن روغن به معنی محافظت بیشتر برای هر موتوری نیست. استفاده از گرید نامناسب حتی می تواند عملکرد سیستم روغنکاری را تحت تاثیر قرار دهد.
در نهایت، بهترین روغن برای خودرو همان روغنی است که خودروساز با توجه به طراحی موتور، محدوده دمایی و استانداردهای فنی تعیین کرده است. بنابراین پیش از تصمیم گیری بین 10W-40 و 20W-50، دفترچه خودرو و مشخصات فنی روغن را بررسی کنید و در صورت وجود علائم فرسودگی موتور، به جای تغییر خودسرانه گرانروی، ابتدا علت مشکل را پیدا کنید.