اگر راننده کامیون باشید، احتمالاً این موقعیت را بارها تجربه کردهاید: بار را به مقصد رساندهاید، تخلیه انجام شده و حالا باید برای بار بعدی منتظر بمانید. گاهی چند ساعت، گاهی یک روز و در بعضی مسیرها حتی چند روز.
در ظاهر شاید به نظر برسد که فقط کمی استراحت میکنید، اما واقعیت این است که در همین زمان، کامیون شما در حال ضرر دادن است. در صنعت حملونقل جادهای به این وضعیت «خواب کامیون» گفته میشود.
بسیاری از رانندگان میدانند که درآمد این شغل تا حد زیادی به تعداد سرویسهایی که در ماه انجام میشود بستگی دارد. هرچه زمان انتظار برای بار کمتر باشد، تعداد سفرها بیشتر و در نتیجه درآمد بالاتر خواهد بود.
به همین دلیل در سالهای اخیر استفاده از ابزارهایی مانند اپلیکیشن اعلام بار یا سیستم اعلام بار آنلاین بیشتر مورد توجه رانندگان قرار گرفته است. اما قبل از اینکه درباره این ابزارها صحبت کنیم، ابتدا باید ببینیم واقعاً خواب کامیون چقدر ضرر ایجاد میکند و نقش اپلیکیشن اعلام بار در کاهش این عدد به چه صورت است.
خواب کامیون یعنی چه و چرا در حملونقل جادهای زیاد اتفاق میافتد؟
خواب کامیون معمولاً زمانی اتفاق میافتد که راننده بعد از تخلیه بار در مقصد، نتواند سریع بار جدید پیدا کند. در روش سنتی، بسیاری از رانندگان برای پیدا کردن بار مجبور هستند به پایانههای بار مراجعه کنند، با باربریها تماس بگیرند یا ساعتها منتظر اعلام بار بمانند.
چند عامل اصلی باعث میشود این زمان انتظار طولانی شود:
- نبود اطلاع از بارهای موجود در شهرهای مختلف
- وابستگی به چند شرکت یا واسطه مشخص
- هماهنگیهای زمانبر برای دریافت بارنامه
- محدود بودن ارتباط راننده با باربریها
برای مثال فرض کنید رانندهای بار خود را از تهران به بندرعباس رسانده است. اگر بلافاصله بار برگشت پیدا نکند، ممکن است یک تا سه روز در پایانه منتظر بماند. در این مدت کامیون آماده حرکت است اما هیچ درآمدی ایجاد نمیکند.
در چنین شرایطی استفاده از برنامه اعلام بار رانندگان یا یک نرم افزار اعلام بار میتواند تفاوت بزرگی ایجاد کند، زیرا راننده میتواند همزمان بارهای مختلف در مسیرهای متفاوت را مشاهده و انتخاب کند.
محاسبه واقعی: یک روز خواب کامیون چقدر ضرر دارد؟
برای درک بهتر این موضوع باید ابتدا بدانیم درآمد واقعی یک کامیون چگونه محاسبه میشود.
درآمد متوسط یک کامیون در هر روز کاری
برخی گزارشها در فضای اینترنت ادعا میکنند که درآمد رانندگان کامیون بسیار بالا است و حتی به چند میلیارد تومان در سال میرسد. اما وقتی هزینههای واقعی این شغل را در نظر بگیریم، تصویر واقعیتر مشخص میشود.
فرض کنیم یک راننده در ماه حدود ۵ سرویس بار انجام دهد. اگر متوسط کرایه هر سرویس حدود ۵۰ میلیون تومان باشد، درآمد ناخالص ماهانه حدود ۲۵۰ میلیون تومان خواهد بود. در نگاه اول این عدد زیاد به نظر میرسد، اما این فقط درآمد خام است و هزینههای زیادی از آن کسر میشود.
هزینههایی که حتی در زمان بیکاری هم ادامه دارند
در شغل رانندگی کامیون، هزینهها حتی زمانی که کامیون در حال کار نیست هم ادامه دارند. برخی از مهمترین هزینهها عبارتند از:
- تعویض لاستیکها که میتواند سالانه حدود ۳۳۰ میلیون تومان هزینه داشته باشد
- روغن موتور، فیلترها و قطعات مصرفی حدود ۱۶۵ میلیون تومان در سال
- تعمیرات و استهلاک که ممکن است به ۷۲۰ میلیون تومان در سال برسد
- هزینه کارگر، کمکراننده یا بارگیری حدود ۱ میلیارد تومان در سال
- بیمه، عوارض و هزینههای جانبی دیگر
اگر مجموع این هزینهها را در نظر بگیریم، از درآمد سالانه حدود ۳ میلیارد تومان، چیزی نزدیک به ۴۹۰ میلیون تومان باقی میماند. یعنی میانگین سود واقعی ماهانه حدود ۴۰ تا ۴۵ میلیون تومان.
حال اگر این عدد را به روزهای کاری تقسیم کنیم، میبینیم که هر روز کار نکردن کامیون میتواند حدود ۱ تا ۲ میلیون تومان درآمد از دسترفته ایجاد کند.
وقتی هزینههای ثابت مانند استهلاک، بیمه و سرمایه خوابیده را هم اضافه کنیم، میتوان گفت هر روز خواب کامیون چیزی حدود ۲ تا ۳ میلیون تومان ضرر واقعی برای راننده دارد.
اپلیکیشن اعلام بار چگونه ضرر خواب کامیون را کمتر کرده است؟
انواع نرم افزار اعلام بار در سالهای اخیر توانستهاند زمان بیکاری کامیون و ضرر روزانه ناشی از خواب خودرو را به شکل محسوسی کاهش دهند.
در حالیکه یک روز خواب کامیون میتواند ۲ تا ۳ میلیون تومان هزینه ایجاد کند، استفاده از برنامه اعلام بار رانندگان مانند اپلیکیشن آسان بار باعث شده راننده بسیار سریعتر از روشهای سنتی به بار مناسب دسترسی پیدا کند و دیگر نیازی به انتظار طولانی در پایانهها نداشته باشد.
این برنامهها با فراهم کردن یک بانک لحظهای از بارهای فعال، امکان برنامهریزی سفر بعدی را حتی قبل از رسیدن به مقصد ایجاد میکنند. همین موضوع زمان جستجوی بار را از چند ساعت یا چند روز به چند دقیقه کاهش میدهد. مهمترین مزایای این اپلیکیشنها عبارتاند از:
- امکان برنامهریزی قبل از رسیدن به مقصد برای جلوگیری از خواب کامیون
- بررسی همزمان مسیرهای مختلف برای انتخاب بار بهتر
- تماس مستقیم با صاحب بار و حذف واسطهها
- مشاهده بارهای نزدیک به موقعیت فعلی
- نمایش لحظهای بارهای سراسری کشور
در صورت دانلود اعلام بار و ترکیب این قابلیتها باعث میشود راننده در طول ماه چند روز کمتر در انتظار بار بماند و صرفاً به دلیل حذف زمانهای خالی و پیدا کردن سریعتر بار مناسب در سال چند ده میلیون تومان درآمد بیشتری به دست آورد.
برنامه اعلام بار سراسری چه تغییری در بازار حملونقل ایجاد کرده است؟
یکی از ویژگیهای مهم برخی اپلیکیشنها این است که به شکل برنامه اعلام بار سراسری فعالیت میکنند. یعنی راننده فقط محدود به باربریهای یک شهر نیست.
در چنین سیستمهایی:
- بارهای شهرهای مختلف در یک پلتفرم نمایش داده میشوند
- رانندگان میتوانند مسیرهای مختلف را بررسی کنند
- امکان انتخاب بار مناسبتر فراهم میشود
این موضوع باعث میشود راننده گزینههای بیشتری داشته باشد و احتمال خواب کامیون کمتر شود. به همین دلیل بسیاری از رانندگان در سالهای اخیر به سمت دانلود اعلام بار و استفاده از سیستم اعلام بار آنلاین رفتهاند.
جمعبندی: کاهش خواب کامیون یعنی افزایش درآمد راننده
شغل رانندگی کامیون یکی از سختترین مشاغل در حوزه حملونقل است. رانندگان ساعتهای طولانی در جاده هستند، از خانواده دور میمانند و با هزینههای سنگین نگهداری کامیون روبهرو هستند.
در چنین شرایطی حتی یک یا دو روز خواب کامیون در ماه میتواند تأثیر قابل توجهی بر درآمد نهایی داشته باشد.
اگر هر روز خواب کامیون حدود ۲ تا ۳ میلیون تومان ضرر ایجاد کند، کاهش همین زمان انتظار میتواند در طول سال دهها میلیون تومان به درآمد راننده اضافه کند.
به همین دلیل استفاده از ابزارهایی مانند برنامه اعلام بار رانندگان، اپلیکیشن اعلام بار و برنامه اعلام بار سراسری به یکی از راهکارهای مهم برای افزایش بهرهوری در حملونقل جادهای تبدیل شده است.
در نهایت هرچه دسترسی راننده به اطلاعات بار سریعتر و گستردهتر باشد، زمان بیکاری کامیون کمتر میشود و نتیجه آن چیزی جز افزایش تعداد سفرها و درآمد بیشتر برای رانندگان نیست.