سهمیه سوخت قطع نمی‌شود، اما خبری از وام نیست!
مالکان خودروهای سواری شخصی فرسوده برای جایگزینی خودروی خود ۵ سال فرصت دارند و فعلاً سهمیه سوخت آن‌ها قطع نمی‌شود؛ با این حال، ایدرو اعلام کرده است که در شرایط فعلی، تسهیلات مستقیمی برای نوسازی خودروهای شخصی در نظر گرفته نشده و اولویت تأمین منابع مالی با ناوگان حمل‌ونقل عمومی است.
به گزارش ایران جیب، فرشاد مقیمی، رئیس هیأت عامل سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران (ایدرو)، با تشریح برنامه نوسازی ناوگان فرسوده کشور گفت مالکان خودروهای مشمول می‌توانند با ثبت‌نام در سامانه اسقاط کشور، در چارچوب مهلت تعیین‌شده و تا زمان فراهم‌شدن امکان جایگزینی، از محدودیت‌های تردد معاف شوند.
این تصمیم فرصت خروج تدریجی خودروهای قدیمی از چرخه تردد را فراهم می‌کند؛ اما تأمین هزینه خرید خودروی جایگزین همچنان یکی از مهم‌ترین موانع پیش روی مالکان است.
سن فرسودگی خودروها و موتورسیکلت‌ها اعلام شد
به گفته مقیمی، براساس آیین‌نامه مصوب هیأت وزیران در مردادماه، وسایل نقلیه زیر در گروه فرسوده قرار می‌گیرند:
| نوع وسیله نقلیه | سن فرسودگی |
|---|---|
| خودروی سواری شخصی | بیش از ۲۰ سال |
| تاکسی شهری | ۱۲ سال |
| موتورسیکلت کاربراتوری | ۶ سال؛ امکان ادامه فعالیت تا ۱۲ سال با رعایت شرایط مقرر |
تعیین سن فرسودگی تنها بخشی از برنامه نوسازی است و اجرای مؤثر آن به توان مالی مالکان، دسترسی به خودروی جایگزین و تأمین منابع موردنیاز بستگی دارد.
چرا به خودروهای شخصی وام نوسازی نمی‌دهند؟
رئیس هیأت عامل ایدرو، محدودیت منابع مالی و اولویت نوسازی ناوگان عمومی را دلیل اختصاص‌نیافتن تسهیلات مستقیم به خودروهای سواری شخصی عنوان کرده است.
به گفته او، منابع موجود باید ابتدا برای نوسازی اتوبوس‌ها، تاکسی‌ها و دیگر بخش‌های حمل‌ونقل عمومی استفاده شود و در شرایط فعلی امکان پرداخت وام به تمام مالکان خودروهای شخصی فرسوده وجود ندارد.
بنابراین، مهلت ۵ ساله به معنای پرداخت وام یا تأمین هزینه خرید خودروی جدید نیست و فاصله قیمت خودروی فرسوده با خودروی جایگزین همچنان یکی از چالش‌های اصلی مالکان خواهد بود.
وام ۴۰۰ تا ۵۰۰ میلیون تومانی برای موتورسیکلت‌های فرسوده
برای نوسازی موتورسیکلت‌های فرسوده فعال در سکوهای حمل‌ونقل، تسهیلات کم‌بهره پیش‌بینی شده است. جزئیات اعلام‌شده به شرح زیر است:
| نوع موتورسیکلت جایگزین | مبلغ وام | بازپرداخت |
|---|---|---|
| بنزینی | ۴۰۰ میلیون تومان | ۳۶ ماه |
| برقی | ۵۰۰ میلیون تومان | ۳۶ ماه |
نرخ دقیق سود این تسهیلات در توضیحات ارائه‌شده مشخص نشده است.
وام یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومانی برای نوسازی تاکسی‌ها
برای جایگزینی تاکسی‌های فرسوده، تسهیلاتی بین یک میلیارد تا یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان در نظر گرفته شده است.
علاوه بر این وام، ارزش ۶ گواهی اسقاط حدود ۳۶۰ میلیون تومان اعلام شده و ارزش لاشه خودرو نیز، با توجه به وضعیت آن، تقریباً ۷۰ تا ۱۰۰ میلیون تومان برآورد می‌شود. این مبالغ می‌توانند بخشی از هزینه خرید تاکسی جایگزین را پوشش دهند.
میزان منابع قابل استفاده برای هر راننده به مبلغ تسهیلات مصوب، ارزش نهایی گواهی‌های اسقاط و ارزش لاشه خودرو بستگی دارد.
جایگزینی تاکسی‌ها به روش کلید به کلید
مقیمی اعلام کرده است که تاکسی‌های فرسوده به روش «کلید به کلید» جایگزین می‌شوند؛ یعنی راننده تا زمان تحویل خودروی جدید، تاکسی قبلی خود را در اختیار خواهد داشت. هدف از این روش، جلوگیری از توقف فعالیت و قطع درآمد رانندگان در فاصله جایگزینی خودروهاست.
به گفته او، این فرایند با احتساب مراحل اداری و ارزیابی اعتباری بانک، به‌طور متوسط ممکن است تا ۴۵ روز زمان ببرد.
رکورد اسقاط خودرو؛ از روزانه ۳۵۰ دستگاه به ۱۴۰۰ دستگاه
براساس آمار اعلام‌شده، طی سه سال گذشته حدود ۱۵۰ هزار دستگاه خودرو جایگزین شده‌اند؛ درحالی‌که مجموع جایگزینی در ۱۷ سال پیش از آن حدود ۳۰ هزار دستگاه بوده است.
مقیمی همچنین از افزایش تعداد اسقاط روزانه از حدود ۳۵۰ دستگاه به ۱۴۰۰ دستگاه خبر داده است؛ آماری که از افزایش سرعت اجرای برنامه نوسازی حکایت دارد، هرچند گستردگی ناوگان فرسوده کشور همچنان ادامه این روند را ضروری می‌کند.
طبق آمار ارائه‌شده، از مجموع حدود ۴۲ میلیون وسیله نقلیه کشور، ۲۲ میلیون دستگاه خودروی سواری و ۱۳.۶ میلیون دستگاه موتورسیکلت هستند.
۳۵ درصد ناوگان کشور فرسوده است
رئیس هیأت عامل ایدرو اعلام کرده است که حدود ۳۵ درصد ناوگان کشور در گروه فرسوده قرار دارد. همچنین، حدود ۱۱ میلیون موتورسیکلت فرسوده در کشور وجود دارد و بیش از نیمی از کشنده‌های سنگین نیز فرسوده هستند.
برنامه اسقاط با اولویت بیشتری در شهرهای زیر دنبال می‌شود:
- تهران
- اصفهان
- مشهد
- شیراز
- تبریز
کاهش آلایندگی وسایل نقلیه در این شهرها از دلایل اهمیت اجرای سریع‌تر طرح نوسازی است.
صرفه‌جویی سوخت؛ راهکار تأمین هزینه نوسازی
در کنار تسهیلات بانکی، استفاده از منافع اقتصادی کاهش مصرف سوخت نیز به‌عنوان یکی از راهکارهای تأمین مالی طرح مطرح شده است.
قرار است با همکاری وزارت صنعت، معدن و تجارت و سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی، بخشی از صرفه‌جویی حاصل از جایگزینی خودروهای پرمصرف برای تأمین هزینه اسقاط و نوسازی اختصاص یابد.
در مجموع، افزایش سرعت اسقاط و تعیین مهلت جایگزینی، بخشی از برنامه نوسازی ناوگان فرسوده کشور است؛ اما برای مالکان خودروهای سواری شخصی، مهلت ۵ ساله بدون تسهیلات مستقیم، مشکل تأمین هزینه خرید خودروی جدید را برطرف نمی‌کند. اثربخشی این برنامه به فراهم‌شدن راهکارهای مالی و کاهش فاصله قیمت خودروی فرسوده با خودروی جایگزین وابسته خواهد بود.